Редок продор на арктички воздух кон крајот на април носи драстичен пад на температурите низ источна и југоисточна Европа, според метеоролошката служба Severe Weather Europe.
Што ја предизвикува ненадејна промена на времето?
До продор на студениот воздух кон југ доаѓа поради доцното слабеење на поларниот вртлог, што ѝ овозможи на арктичката воздушна маса да го заобиколи вообичаениот западен тек. Клучен фактор за ова е силната Омега блокада, област со висок притисок над Северниот Атлантик и Гренланд која делува како брана и го пренасочува студениот воздух директно кон Европа. Оваа блокада, која ќе трае до почетокот на мај, е формирана и од промените во Пацификот, каде што преминот од фазата Ла Нињо поттикнува формирање на проток на воздух север-југ над Европа.
Временските обрасци веќе почнаа да се менуваат овој викенд со зајакнување на антициклонот над Атлантикот и Западна Европа кон Гренланд. Длабок циклон се развива над Балтикот, носејќи снег и ниски температури. Многу ладна воздушна маса веќе стигна до Источна Европа во текот на ноќта кон понеделник, при што се очекува температурите да бидат од 8 до 12°C под просекот за крајот на април.
Најстуден воздух и потенцијално штетни утрински мразови се очекуваат за поголемиот дел од Полска, Белорусија, западна Украина, северна Словачка и северозападна Русија, иако ветровите ќе останат силни. Циклонот над Балтикот ќе донесе и значителни снежни врнежи во северозападна Русија, каде што може да наврнат до 50 сантиметри снег. Малку снег се очекува и во Естонија и јужна Финска, додека северна Норвешка ќе има снег до средината на неделата.
Студен бран ќе го погоди Балканот на средина од неделата
До средината на неделата, антициклонот над Северниот Атлантик дополнително ќе се зајакне и ќе се прошири до Гренланд, туркајќи го студениот воздух на југ кон Централна Европа и Балканскиот Полуостров. Температурната аномалија ќе биде изразена, со вредности до 12°C под нормалата во многу источноевропски земји. Постепеното заладување во среда ќе влијае и на делови од Централна Европа, вклучувајќи го и Балканот.
Во исто време, Западна Европа и Западниот Медитеран ќе останат под влијание на потопла воздушна маса, создавајќи остар температурен контраст низ централниот дел од континентот.
Во четврток и петок наутро, температурите би можеле да се движат околу нулата во источна Германија, Чешка, Словачка, Полска и Австрија, а можни се доцни мразови во долините што би можеле да предизвикаат штети. Овој диполен модел – топло на запад и студено на исток – ќе се задржи до крајот на април и почетокот на мај.
Почеток на мај
До петок, 1 мај, силен антициклон над Атлантикот ќе се организира во класична Омега блокада. Додека топлината ќе продолжи над Западна Европа, студот ќе се интензивира над Балканот и регионот на Црното Море, каде што ќе се приближи длабок циклон. Температурите ќе бидат од 10 до 15°C под просекот, што е исклучително ретко и екстремно за почетокот на мај.
Таквата силна температурна аномалија сигурно ќе резултира со многу студени утра во петок и сабота, при што температурите веројатно ќе паднат неколку степени под нулата. Ова е особено критично поради ризикот од мраз во лозјата низ повеќето земји на Балканскиот Полуостров, каде што штетите би можеле да бидат значителни, дури и катастрофални.