Системот ETIAS, кој од последниот квартал на 2026 година ќе биде задолжителен за сите патници од земји без виза кои планираат краткорочен престој во ЕУ, воведува автоматски здравствени проверки како дел од процесот на аплицирање. Од 10 април, кога системот EES ќе започне да работи со полн капацитет, патниците ќе можат да поднесуваат онлајн апликации 24/7. Новиот систем ќе проверува не само лични и биометриски податоци, туку и потенцијални епидемиски ризици уште пред патникот да пристигне на граница.
Здравствените проверки се автоматизирани и се базираат на податоците кои патникот ги внесува во апликацијата, како што се име, датум и место на раѓање, адреса, професија, биометриски податоци и историја на патувања. Системот ги споредува овие информации со индикатори за ризик користени од европските здравствени и гранични власти. Патниците ќе треба да дадат податоци за претходни патувања, посети во региони со конфликт или епидемии и меѓународни предупредувања. ETIAS не собира детални медицински картони, туку само индикатори за потенцијален ризик за јавно здравје. Неточни или непотполни податоци може да доведат до одложување на одобрувањето, дополнителни проверки или дури одбивање на влез во ЕУ.
Апликацијата за ETIAS ќе чини 20 евра по лице и ќе важи за повеќе краткорочни патувања, сè додека пасошот е валиден. За да се избегнат проблеми на граница, експертите препорачуваат рана апликација и точност при внесувањето на информациите. За мнозинството патници, процесот ќе биде брз и едноставен, со одобрување во рок од неколку минути. Сепак, ако системот детектира индикатор за ризик, апликацијата ќе биде испратена на рачен преглед од националните власти, а од патниците може да се побара да достават дополнителни информации.
ETIAS не гарантира автоматски влез во ЕУ – конечната одлука ја носи граничната полиција на контролниот пункт. Без овластување ETIAS, нема да биде можно влегување во земјите од ЕУ преку системот EES. Целта на здравствените проверки е рана идентификација на ризици, што го прави патувањето побезбедно за сите патници и за заедницата во ЕУ.
